In de webpublicatie Affaires op deze site heb ik beschreven wat een affaire is en dat er overheidsaffaires waren in veel landen. De korte publicatie over het Britse Post-Office Schandaal is daar een voorbeeld van. De historische Dreyfus-affaire speelde zich af in Frankrijk. Aan het einde van de negentiende eeuw sloeg het antisemitisme toe in Frankrijk. Oorzaak was dat er rond 1871 in een aantal Europese landen grote ontevredenheid ontstond als gevolg van de verslechterende economische omstandigheden. Al snel werd er een zondebok gevonden: de Joden. Zij werden beschuldigd van bedrieglijke activiteiten. Ook kwam er het verwijt dat de Joden de hele pers naar zich zouden hebben toegetrokken. Het katholieke Germania stelt in 1875 de Joden verantwoordelijk voor de overal om zich heen slaande secularisatie of verwereldlijking.

De politieke strijd tegen de Joden wordt in Berlijn geleid door de evangelische hof predikant Adolf Stocker. Tegen het einde van de 19^e eeuw was het overgeslagen naar Oostenrijk-Hongarije. De ontstane antisemitische sfeer en opruiende anti-joodse literatuur moet volgens bronnen ook zijn gelezen door Hitler. Het groeiende arsenaal aan antisemitische leuzen en schriftelijke uitingen zou uiteindelijk leiden tot de Holocaust, de grootste ooit begane massamoord op een weerloze minderheid.

Dreyfus

In Frankrijk volgt een grote uitbarsting van antisemitisme door de strijd om Alfred Dreyfus. In 1886 publiceert Edouard Drumont het boek ‘La France juive’ (Het Joodse Frankrijk). Iedere tegenslag die Frankrijk had getroffen was volgens de schrijver terug te voeren tot Joodse intriges (1 en 2). De ontstane grimmige sfeer leidde in 1894 tot de arrestatie van Alfred Dreyfus, kapitein bij de artillerie. Hij werd beschuldigd van verraad door militaire geheimen te hebben overgedragen aan de Duitsers. Hij wordt schuldig bevonden door de krijgsraad en op 5 januari 1895 in Parijs in het openbaar gedegradeerd. Als straf werd hij tevens levenslang verbannen naar het Duivelseiland. Er waren echter veel Fransen die de hetze tegen Dreyfus niet geloofden en aandrongen op rehabilitatie. Emile Zola schreef zijn beroemd geworden open brief aan de president van de republiek ‘J’accuse’ (Ik beschuldig). Het gevolg was dat Frankrijk ernstig  verdeeld raakte in twee kampen. Nadat door diepgaand onderzoek duidelijk was geworden dat het landverraad door een andere officier was gepleegd en Dreyfus onschuldig was, volgde er in 1900 rehabilitatie voor hem en kreeg hij amnesty.

In het klimaat dat in Europa was ontstaan  sloeg de antisemitische golf over naar andere Europese landen. Onder andere De Dreyfus-affaire leidde indirect tot de politieke beweging van het Zionisme. die werd opgericht door Theodor Herzl. Hij schreef het boek Der Judenstaat dat grote gevolgen zou hebben voor de drang onder Joden om terug te keren naar het Beloofde Land. Op dit moment zien we een mondialisering van het antisemitisme en antizionisme en nemen zowel de kritiek op als het isolement van de Joodse staat toe (3 en 4). 

Foto Jaap Spaans. Holocaust Monument Amsterdam

Bronnen

1.Boek ‘En zij werden verstrooid onder alle volken. De geschiedenis van het joodse volk na het Bijbelse tijdvak door Werner Keller. Uitgave La Riviere en Voorhoeve N.V. Zwolle. Diverse korte citaten en parafraseringen. Pagina’s 423-429.

2.Website Historiek: De onterechte veroordeling van Albert Dreyfus. https://historiek.net/alfred-dreyfus-1859-1935/1438/

3.Website Emilezola.nl en sitepagina Emilezola.nl/jaccuse. ’Jáccuse: De redding van Dreyfus en de geboorte van de intellectueel’.

4.Website Onderwijs en Israel http://Onderwijsenisrael.nl